Ev Alırken Toplam Masraflar: Tapu Harcı ve Diğer Giderler

Bir ev için 4 milyon TL'de anlaştın diyelim. Hesabında tam 4 milyon TL olması, o alışverişi sorunsuz bitireceğin anlamına gelmiyor.

Çünkü tapu harcı, döner sermaye, varsa krediye bağlı giderler, taşınma ve ilk onarım hepsi aynı haftaya yığılabilir. Ev fiyatı buzdağının görünen kısmı, o kadar.

Bu yüzden teklif vermeden önce iki ayrı rakam yaz: satıcıya ödeyeceğin bedel, bir de anahtarı aldıktan sonraki ilk ayın nakit ihtiyacı. İkincisine pay bırakmazsan, o küçük görünen kalemler pahalı bir kısa vadeli borca dönüşüyor.

Gelir İdaresi Başkanlığının güncel bilgilendirmesine göre tapu harcı, beyan edilen gerçek devir ve iktisap bedeli üzerinden hesaplanır; bu bedel emlak vergisi değerinden düşük olamaz. Alıcıdan ve satıcıdan ayrı ayrı binde 20, yani yüzde 2 oranında harç alınır.

Örneğin 4.000.000 TL beyan edilen bir satışta, genel oran değişmediği varsayımıyla alıcının harcı 80.000 TL, satıcının harcı 80.000 TL olur. Tarafların kendi arasında farklı bir düzen konuşması, resmî yükümlülüğün kimin adına hesaplandığını değiştirmez.

Güncel tutarı kendi satış bedelinle görmek için tapu harcı hesaplama aracını kullan.

Satın alma biçimine göre şunlar karşına çıkabilir:

• Tapu döner sermaye hizmet bedeli
• Konut kredisi tahsis ve ekspertiz giderleri
• İpotekle bağlantılı tapu işlemleri
• Zorunlu deprem sigortası ve bankanın istediği sigortalar
• Emlak danışmanı hizmet bedeli
• Abonelik açılışları, taşınma ve ilk tadilat giderleri
• Yeni bina ya da site için aidat ve depozito benzeri ödemeler

Her işlemde bunların hepsi çıkmaz. Kredi kullanmıyorsan banka ekspertizi ve krediye bağlı maliyetler olmayabilir. Buna karşılık eski bir evde boya, tesisat ya da eşya uyarlaması beklediğinden büyük bütçe isteyebilir.

Ev alırken toplam masraf aracı bu kalemleri tek tabloda toplamana yardım eder.

Konut kredisi kıyaslarken sadece aylık faize ya da takside bakmak eksik kalır. Tahsis ücreti, ekspertiz, sigorta ve kredi boyunca ödeyeceğin toplam da hesaba girmeli. Aynı taksitli iki teklifin toplam maliyeti pekâlâ farklı çıkabilir.

Konut kredisi toplam maliyet aracında peşinat, kredi, vade ve ek giderleri birlikte incele. Bankadan da yıllık maliyet oranını ve ödeme planını yazılı istemek, karşılaştırmayı kolaylaştırır.

Teklif vermeden şu dört hesabı ayrı ayrı yap:

1. Satın alma bütçesi: peşinat ve kullanacağın kredi.
2. İşlem bütçesi: harçlar, hizmet bedelleri, kredi masrafları.
3. Yerleşme bütçesi: taşınma, tadilat, zorunlu eşya.
4. Nakit tamponu: satıştan sonra elde kalacak acil durum parası.

Tahminlerin üstüne küçük bir pay eklemek de akıllıca. Çünkü ekspertiz beklenen kredinin altında kalabilir ya da taşındıktan sonra görünmeyen bir onarım çıkabilir.

Tapuda gerçek satış bedelinden düşük beyan vermek, eksik harç ve buna bağlı ceza/faiz riski doğurur. Hesabı ilan fiyatına göre değil, mevzuata uygun gerçek devir bedeli üzerinden yap. Oranlar ve hizmet bedelleri zamanla değişebildiği için, ödeme öncesi Tapu ve Kadastro ile Gelir İdaresi kanallarından güncel tutarı kontrol et.

Ev alımında iyi bütçe, sadece kredi taksidini ödeyebilmek değil. Tapu günü gereken nakdi ve taşındıktan sonraki ilk ayların giderini de rahatça karşılayabilmek.

Resmî kaynak: Gelir İdaresi Başkanlığı tapu harcı bilgilendirmesi

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; işlem öncesinde güncel mevzuat ve resmî tahakkuk tutarını kontrol edin.