Kira Artışı Nasıl Hesaplanır? Yasal Sınır Ne?

Sözleşme yenilenirken ev sahibin yüksek bir artış istiyor. Peki yasal sınır ne? Hakkını biliyor musun? Çünkü bu soruya "hayır" dediğin an, fazlasını ödeme ihtimalin yükseliyor.

Türkiye'de yenilenen konut ve çatılı işyeri kira sözleşmelerinde temel ölçüt, TÜFE'nin on iki aylık ortalamalara göre değişim oranıdır. Tarafların yenilenen dönem için yaptığı artış anlaşması bu oranı aşamaz.

Ancak beş yılı aşan sözleşmelerde veya beş yıldan sonra yenilenen dönemlerde hâkim; TÜFE ölçütünün yanında kiralananın durumu ve emsal kira bedellerini de dikkate alabilir. Bu nedenle her uyuşmazlığı yalnızca tek bir oranla sonuçlandırmak doğru değildir.

Formül: Yeni Kira = Mevcut Kira × (1 + TÜFE Oranı / 100)

Örnek:

• Mevcut kira: 10.000 TL
• 12 aylık TÜFE ortalaması: yüzde 45
• Yapılabilecek en yüksek kira: 10.000 × 1,45 = 14.500 TL

Kira Artış Hesaplama aracıyla kendi kiranın yasal artış sınırını çıkarabilirsin.

Yenilenen kira dönemine ilişkin sözleşme artış kaydı, kanundaki sınırı aştığı ölçüde uygulanmaz. Beş yılı aşan kira ilişkilerindeki kira tespiti ve sonradan yapılan yeni anlaşmalar ayrıca değerlendirilmelidir.

Taraflar anlaşamazsa kira tespiti veya başka bir hukuki yol gündeme gelebilir. Dava şartı arabuluculuk, talep tarihi ve sözleşme dönemi sonucu etkileyebileceğinden somut uyuşmazlıkta arabuluculuk bürosu veya bir hukuk uzmanından bilgi alınmalıdır.

Belirli süreli konut ve çatılı işyeri kiralarında yalnızca sürenin dolması, kiraya verene her durumda tahliye hakkı vermez. Kiracının bildirimi, kanundaki tahliye sebepleri ve on yıllık uzama süresine ilişkin özel kural ayrı ayrı değerlendirilir.

Artıştan sonra bütçeni görmek için Kira/Maaş Oranı Hesaplama aracını kullan.

Yüzde 30 oranı sık kullanılan bir bütçe referansıdır; yasal sınır veya herkese uygun finansal kural değildir. Kira dışındaki zorunlu giderleri ve hane gelirini de hesaba kat.

Konut ve çatılı işyeri kiralarında güvence bedeli üç aylık kira bedelini aşamaz. Para veya kıymetli evrak olarak kararlaştırılan güvencenin bankada tutulmasına ilişkin kanuni usul vardır. İade sürecinde teslim durumu, borçlar ve bankaya bildirim koşulları birlikte değerlendirilir.

Depozito Hesaplama aracıyla depozito tutarını hesaplayabilirsin.

Kira artışında hesap kadar sözleşmenin süresi ve uyuşmazlığın türü de önemlidir. Temel hükümler için Türk Borçlar Kanunu'nun 342 ve 344. maddelerini, aylık oran için TÜİK'in güncel TÜFE bültenini kontrol et. Bu yazı genel bilgilendirmedir; somut olay için hukuki görüş değildir.