Yıllık İzin Ücreti Ne Zaman ve Nasıl Ödenir?

İşten ayrılırken hazırlanan son bordroda yıllık izin satırı yoksa önce personel kayıtlarına bakın. Kaç gün izin hak edildiği, kaç günün kullanıldığı ve kalan bakiyenin hangi ücret üzerinden hesaplandığı ayrı ayrı görülebilmelidir. Yalnızca çalışanın ya da işverenin hafızasına dayanan bir hesap kolayca tartışmaya dönüşür.

İzin ücreti konusunda sık karıştırılan nokta, iznin çalışma sürerken paraya çevrilmesi meselesidir. Yıllık izin öncelikle dinlenme hakkıdır; kullanılmayan günlerin ücrete dönüşmesi esas olarak iş sözleşmesi sona erdiğinde gündeme gelir.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının açıklamasına göre işyerindeki hizmet süresi:

• 1 yıldan 5 yıla kadar olanlara en az 14 gün
• 5 yıldan fazla, 15 yıldan az olanlara en az 20 gün
• 15 yıl ve üzeri olanlara en az 26 gün

yıllık ücretli izin verilir. 18 yaş ve altındaki çalışanlar ile 50 yaş ve üzerindeki çalışanlar için yıllık izin süresi en az 20 gündür.

Bu süreler alt sınırdır. İş veya toplu iş sözleşmesiyle daha uzun izin verilebilir. Ayrıca yer altı işlerinde çalışanlar gibi özel gruplar için farklı hükümler bulunur.

Hizmet sürenize göre genel hesabı yıllık izin hesaplama aracında yapabilirsiniz.

Yıllık izin süresine rastlayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz. Örneğin izin dönemine denk gelen pazar günü veya resmî tatil, koşullara göre yıllık izin gününüzü tüketmez.

İzin bölünebilir; ancak Bakanlığın açıklamasına göre bölümlerden birinin en az 10 gün olması gerekir. Kalan bölüm işçi ile işverenin anlaşmasına göre planlanabilir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 59. maddesine göre iş sözleşmesi herhangi bir nedenle sona erdiğinde, hak kazanılıp kullanılmamış yıllık izin sürelerine ait ücret sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden ödenir. İstifa veya işveren feshi gibi sona erme biçimleri, kullanılmamış izin alacağının doğması bakımından tek başına engel değildir.

Bu ödeme “kıdem tazminatı” değildir ve onunla aynı koşullara bağlı değildir. Hesapta kaç günlük iznin hak edildiği ve daha önce kaç gün kullanıldığı belirlenir.

Genel yaklaşımda günlük brüt ücret, aylık brüt ücretin 30'a bölünmesiyle bulunur. Varsayımsal olarak son brüt ücret 45.000 TL ve kullanılmayan izin 12 gün ise:

• Günlük brüt ücret: 45.000 / 30 = 1.500 TL
• Brüt izin ücreti: 1.500 × 12 = 18.000 TL

Bu brüt örnektir. Yasal kesintiler, ücretin niteliği ve bordro koşulları net ödemeyi değiştirir. Maaş hesaplama aracı kesintilerin genel etkisini görmeye yardımcı olabilir ancak işten ayrılma bordrosunun yerine geçmez.

1. İşe giriş ve çıkış tarihlerinizi yazın.
2. İzin hak ediş dönemlerini ayrı ayrı çıkarın.
3. İmzalı izin formları ve izin kayıtlarıyla kullanılan günleri karşılaştırın.
4. Son brüt ücret ve bordrodaki izin günü sayısını kontrol edin.
5. Hafta tatili ve genel tatil günlerinin yanlışlıkla izinden düşülmediğinden emin olun.

Uyuşmazlık varsa yalnızca e-posta veya takvim kaydına güvenmek yerine bordro, izin defteri, insan kaynakları kayıtları ve sözleşmeyi birlikte saklamak yararlıdır.

Yıllık iznin asıl amacı dinlenmektir. Düzenli izin kullanmak hem birikmiş günler üzerindeki belirsizliği azaltır hem de hakkın ücret hesabına indirgenmesini önler.

Resmî kaynaklar: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Kanunu sıkça sorulan sorular, 4857 sayılı İş Kanunu

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki uyuşmazlıklarda uzman görüşü alınmalıdır.