Yıllık İzin Ücreti Ne Zaman ve Nasıl Ödenir?

İşten ayrılırken hazırlanan son bordroda yıllık izin satırı yoksa, önce personel kayıtlarına bak. Kaç gün izin hak ettiğin, kaç gün kullandığın ve kalan bakiyenin hangi ücret üzerinden hesaplandığı ayrı ayrı görünebilmeli. Yalnızca senin ya da işverenin hafızasına dayanan bir hesap, kolayca tartışmaya dönüşür.

İzin ücretinde sık karıştırılan bir nokta var: iznin çalışma sürerken paraya çevrilmesi. Yıllık izin öncelikle bir dinlenme hakkı; kullanılmayan günlerin ücrete dönüşmesi esas olarak iş sözleşmesi sona erdiğinde gündeme gelir.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının açıklamasına göre işyerindeki hizmet süren:

• 1 yıldan 5 yıla kadar olanlara en az 14 gün
• 5 yıldan fazla, 15 yıldan az olanlara en az 20 gün
• 15 yıl ve üzeri olanlara en az 26 gün

yıllık ücretli izin verilir. 18 yaş ve altındaki çalışanlar ile 50 yaş ve üzerindeki çalışanlar için yıllık izin süresi en az 20 gün.

Bu süreler alt sınır. İş ya da toplu iş sözleşmesiyle daha uzun izin verilebilir. Ayrıca yer altı işlerinde çalışanlar gibi özel gruplar için farklı hükümler var.

Hizmet sürene göre genel hesabı yıllık izin hesaplama aracında yapabilirsin.

Yıllık izin süresine denk gelen hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz. Yani izin dönemine denk gelen pazar ya da resmî tatil, koşullara göre yıllık izin gününü tüketmez. Bu senin lehine bir kural, kontrol etmeyi unutma.

İzin bölünebilir; ama Bakanlığın açıklamasına göre bölümlerden birinin en az 10 gün olması gerekir. Kalan bölüm işçiyle işverenin anlaşmasına göre planlanır.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 59. maddesine göre iş sözleşmesi herhangi bir nedenle sona erdiğinde, hak kazanılıp kullanılmamış yıllık izin sürelerine ait ücret, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden ödenir. İstifa ya da işveren feshi gibi sona erme biçimleri, kullanılmamış izin alacağının doğması bakımından tek başına engel değil.

Bu ödeme "kıdem tazminatı" değil ve onunla aynı koşullara bağlı değil. Hesapta kaç günlük iznin hak edildiği ve daha önce kaç gün kullanıldığı belirlenir.

Genel yaklaşımda günlük brüt ücret, aylık brüt ücretin 30'a bölünmesiyle bulunur. Varsayımsal olarak son brüt ücret 45.000 TL ve kullanılmayan izin 12 gün ise:

• Günlük brüt ücret: 45.000 / 30 = 1.500 TL
• Brüt izin ücreti: 1.500 × 12 = 18.000 TL

Bu brüt bir örnek. Yasal kesintiler, ücretin niteliği ve bordro koşulları net ödemeyi değiştirir. Maaş hesaplama aracı kesintilerin genel etkisini görmene yardımcı olur, ama işten ayrılma bordrosunun yerini tutmaz.

1. İşe giriş ve çıkış tarihlerini yaz.
2. İzin hak ediş dönemlerini ayrı ayrı çıkar.
3. İmzalı izin formları ve izin kayıtlarıyla kullandığın günleri karşılaştır.
4. Son brüt ücret ve bordrodaki izin günü sayısını kontrol et.
5. Hafta tatili ve genel tatil günlerinin yanlışlıkla izinden düşülmediğinden emin ol.

Uyuşmazlık varsa yalnız e-posta ya da takvim kaydına güvenme; bordro, izin defteri, insan kaynakları kayıtları ve sözleşmeyi birlikte sakla.

Yıllık iznin asıl amacı dinlenmek. Düzenli izin kullanmak hem birikmiş günler üzerindeki belirsizliği azaltır hem de hakkın bir ücret hesabına indirgenmesini önler. Yani en iyisi: iznini zamanında kullan, dinlen.

Resmî kaynaklar: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Kanunu sıkça sorulan sorular, 4857 sayılı İş Kanunu

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki uyuşmazlıklarda uzman görüşü alınmalıdır.