Enflasyon Alım Gücünüzü Nasıl Eritiyor?

Birkaç yıl önce 1.000 TL ile market arabasını doldurup çıkıyordun. Bugün aynı arabayı doldurmak kaça patlıyor?

İşte o fark enflasyon. Bağıra çağıra gelmiyor. Sessizce, sen fark etmeden birikimini kemiriyor.

Kısaca: mal ve hizmetlerin genel fiyat seviyesinin zamanla yükselmesi. Fiyatlar çıktıkça senin paranın alabildiği şey azalıyor.

Bir örnekle otursun: dün 1.000 TL ile 10 ürün alıyordun, bugün aynı parayla 5 ürün. Cüzdanındaki rakam aynı kaldı ama değeri yarıya indi. En sinsi yanı da bu; hesabındaki sayı değişmediği için kayıp gözüne görünmüyor.

TÜFE, yani Tüketici Fiyat Endeksi, TÜİK'in her ay açıkladığı enflasyon göstergesi. Gıda, ulaşım, kira, sağlık gibi kategorilerdeki fiyat değişimini ölçüyor.

Ama bir uyarı: TÜFE bir ortalama. Senin harcama sepetin farklıysa, senin yaşadığın enflasyon da farklı olur. Kirasını yeni yenileyen biriyle hiç kira ödemeyenin enflasyonu aynı değil. "Resmi rakam bu kadar ama bana daha çok geldi" hissin çoğu zaman haklı.

Merak ediyorsan tahmine gerek yok. Enflasyon Hesaplama aracına geçmiş bir tarihteki tutarı gir, bugünkü karşılığını gör.

Mesela birkaç yıl önce 100.000 TL biriktirmiştin; bugün o para reel olarak ne ediyor? Araç yüzüne söylüyor. Tersini de yapabilirsin: Bugünün Parasının Değeri ile bugünkü bir tutarın geçmişteki karşılığını görürsün.

Paranı, enflasyonun altında getiri veren bir yerde tutmak aslında sessiz bir kayıp. Alternatifler:

• Altın: tarihsel olarak enflasyona karşı en dişli kalkanlardan biri. Gram altın değerini Altın Hesaplama ile takip et.
• Döviz: TL değer kaybına karşı dolar ya da euro. Anlık kurları Döviz Çevirici gösterir.
• Hisse senedi: uzun vadede enflasyonun üstünde getiri potansiyeli taşır. Ama oynaklığı da var, bunu unutma.

Maaşın nominal olarak artıyor ama enflasyonun altında kalıyorsa, aslında geriliyorsun. Zam gelince sevinmeden önce şu hesabı yap. Maaşım Eridi mi? aracı maaşının enflasyon karşısında gerçekte ne durumda olduğunu söylüyor.

Farklı yıllardaki alım gücünü yan yana koymak istersen Alım Gücü Karşılaştırma tam bunun için.

İlginç bir terslik: enflasyon bazen borçlunun işine yarar. Sabit faizli bir kredin varsa, enflasyon yükseldikçe borcunun reel yükü hafifler. Bugünün parasıyla aldığın borcu, değeri düşmüş yarının parasıyla ödersin.

Ama değişken faizli borçta işler tersine döner; faiz arttıkça borç şişer. Kredi Hesaplama ile kredi maliyetini analiz et.

Enflasyon görünmez bir vergi gibi. Köşede hareketsiz duran her TL, her gün biraz daha eriyor. Parayı çalıştırmak, bu erimeyi durdurmanın tek gerçek yolu.