Akdi Faiz Nedir? Gecikme Faizinden Farkı Ne?
Kredi kartı ekstresinde görülen akdi faiz ile gecikme faizinin hangi durumda uygulandığını, güncel oran bantlarını ve borca etkisini sade bir örnekle açıklıyoruz.
Akdi Faiz Nedir? Gecikme Faizinden Farkı Ne?
Kredi kartı ekstresinde "akdi faiz" satırını görünce ilk tepki genelde aynı: "Asgariyi ödedim, bu faiz de nereden çıktı?" Cevap, asgari ödemeyle dönem borcunun tamamını ödeme arasındaki farkta gizli.
Akdi faiz, sözleşme gereği borcun ödenmeyip sonraki döneme taşınan kısmına işleyen faiz. Gecikme faizi ise ödemen gereken asgari tutarı son ödeme tarihine kadar karşılayamadığında devreye giriyor. İkisi aynı şey değil, ve hangi ödemeyi ne zaman yaptığın sonucu doğrudan değiştiriyor.
Akdi faiz ne zaman işler?
Diyelim dönem borcun 40.000 TL, asgari ödemen 16.000 TL. Son ödeme tarihinde 16.000 TL yatırırsan asgari yükümlülüğü yerine getirmiş olursun. Ama kalan 24.000 TL bir sonraki döneme taşınır. Banka da bu taşınan borca, hesaplama günleri ve kart sözleşmesi çerçevesinde akdi faiz uygular.
Yani "asgariyi ödedim, faiz gelmez" düşüncesi doğru değil. Asgari ödeme seni gecikmeye düşmekten korur; ama dönem borcunun tamamını kapatmadığın için finansman maliyetini ortadan kaldırmaz.
Kendi ekstrende yaklaşık etkiyi görmek için kredi kartı faiz hesaplama aracını kullanabilirsin.
Gecikme faizi ne zaman işler?
Gecikme faizi, son ödeme tarihine kadar asgari tutarın tamamını karşılamadığında girer. Örneğin asgari 16.000 TL iken 10.000 TL ödersen, eksik kalan kısım gecikme sonucu doğurabilir.
Burada ince nokta şu: borcun bir kısmı akdi faize, ödenmeyen asgari kısım ise gecikme faizine konu olabilir. Kesin dağılımı ödeme tarihi, hesap kesim tarihi, gün sayısı, yeni işlemler ve bankanın sözleşmesi belirler. Bu yüzden kaba bir aylık oranı tüm borçla çarpmak, gerçek ekstreyi her zaman vermez.
Ağustos 2026 azami oranları
TCMB'nin resmî tablosunda oranlar dönem borcu bandına göre açıklanıyor. Ağustos 2026 için TL cinsi bireysel kredi kartı alışveriş borcunda aylık azami akdi ve gecikme oranları şöyle:
| Dönem borcu | Azami akdi faiz | Azami gecikme faizi |
|---|---|---|
| 30.000 TL'nin altında | %3,25 | %3,55 |
| 30.000 TL ile 180.000 TL arasında | %3,75 | %4,05 |
| 180.000 TL'nin üzerinde | %4,25 | %4,55 |
Bunlar tavan oran. Banka daha düşüğünü uygulayabilir, daha yükseğini uygulayamaz. Nakit avans ve kredili mevduat hesabı için ayrı satır olduğunu da unutma.
Borç tutarın değişince faiz varsayımının sonucu nasıl etkilediğini borç ve faiz araştırma dosyasında yan yana görebilirsin.
40.000 TL borç üzerinden sade bir örnek
Dönem borcu 40.000 TL, ödeme 16.000 TL, taşınan ana para 24.000 TL olsun. Sadece fikir vermesi için 24.000 TL'yi aylık yüzde 3,75 ile çarparsak 900 TL çıplak faiz çıkıyor.
Bu, ekstrende tıpatıp 900 TL göreceksin demek değil. Vergiler, faizin işlediği gün sayısı, alışveriş tarihleri ve hesap hareketleri sonucu oynatır. Ama borcun sadece asgarisini ödemenin neden bedava olmadığını net gösterir.
Asgari ödersem ne olur? aracı, borcun aylar içinde nasıl küçüldüğünü ve toplam faiz yükünün nasıl büyüdüğünü görmene yardım eder.
Ekstrede hangi satırlara bakmalısın?
Önce dönem borcu, asgari ödeme tutarı ve son ödeme tarihini ayır. Sonra bir önceki dönemden devreden borç, dönem içinde yaptığın ödeme, akdi faiz, gecikme faizi ve vergi satırlarını kontrol et.
Şüpheli bir fark görürsen şu üçünü yan yana koy:
- Önceki ekstrenin son ödeme tarihi ve asgari tutarı
- Ödemenin hesaba geçtiği tarih ve tutar
- Yeni ekstrenin faiz hesaplama dönemi
Karttan karta değişen kampanya, taksit ve erteleme işlemlerinin de ayrı koşulları olabilir. Bankanın sana gönderdiği sözleşme ve ekstre açıklaması bu yüzden önemli.
Akdi faizden kaçmanın en net yolu
En net yol: dönem borcunun tamamını son ödeme tarihine kadar ödemek. Bu mümkün değilse, sadece asgariyi otomatik ölçü almak yerine bütçenin elverdiği en yüksek tutarı öde; borç çok daha hızlı erir.
Bir yandan yeni harcama yapıp bir yandan eski borcu kapatmaya çalışmak ise işi büsbütün zorlaştırır. Kart bakiyesini şişirmemek, ödeme planını gerçekçi bir aylık tutara bağlamak ve farklı borçları faiz oranına göre sıralamak sana daha görünür bir yol haritası verir.
Sık sorulan sorular
Asgariyi ödersem gecikme faizi gelmez mi?
Asgari tutarın tamamını süresinde ödediysen, ödenmeyen asgariden doğan gecikme oluşmaz. Ama kalan dönem borcuna akdi faiz uygulanabilir.
Akdi faiz günlük mü aylık mı hesaplanır?
Oranlar çoğunlukla aylık ilan edilse de ekstre hesabı, işlem ve ödeme tarihleri arasındaki günlere göre yapılır. Bu yüzden tek bir aylık çarpma sadece yaklaşık sonuç verir.
Banka TCMB tablosundaki oranın altında faiz uygulayabilir mi?
Evet. TCMB tablosu azami oranı gösterir. Bankanın uyguladığı gerçek oranı kart sözleşmende ve ekstrende görürsün.
Faiz oranı değişirse mevcut borcum etkilenir mi?
Uygulanacak dönem ve bildirim koşulları bankanın sözleşmesine bağlı. Güncel oranı eski bir ekrandan değil, ekstreden ve bankanın resmî duyurusundan kontrol et.
Akdi faiz "ceza" diye açıklanacak bir sürpriz değil; taşıdığın borcun finansman maliyeti. Gecikme faizi ise asgari yükümlülüğü zamanında yapmamakla ilgili. Bu ikisini ayırdığın an ekstreni okumak da, borcu azaltacak doğru ödemeyi seçmek de kolaylaşıyor.
Konular
Hazırlayan ve kontrol eden
Eşittir Editör Ekibi
Finans, ekonomi ve günlük para kararları üzerine sade içerikler hazırlar. Oranlar, formüller, bağlantılar ve resmî kaynaklar yayından önce editoryal kontrolden geçirilir.