Haftalık Eşittir Bülteni
Her hafta tek e-posta: altın, dolar ve euro piyasa özeti ile yeni araçlar. Spam yok, tek tıkla çıkarsın.
Faiz Nedir, Nasıl Hesaplanır?
Basit faiz, bileşik faiz, mevduat ve kredi faizi arasındaki farkları öğrenin. Formüller ve örneklerle.
Faiz Nedir?
Faiz, bir paranın belirli bir süre boyunca kullanım hakkı karşılığında ödenen bedeldir. Bankaya para yatırdığınızda banka size faiz öder; bankadan kredi aldığınızda siz bankaya faiz ödersiniz. Faiz oranı genellikle yıllık yüzde olarak ifade edilir.
Basit Faiz
Basit faizde her dönem yalnızca başlangıçtaki anapara üzerinden faiz hesaplanır. Kısa vadeli işlemlerde yaygın olarak kullanılır.
Faiz tutarı = Anapara × Faiz oranı × Süre
Toplam = Anapara + Faiz tutarı
Örnek: 50.000 TL, yıllık %40, 6 ay
Faiz = 50.000 × 0,40 × 0,5 = 10.000 TL
Toplam = 50.000 + 10.000 = 60.000 TL
Bileşik Faiz
Bileşik faizde her dönem sonunda kazanılan faiz anaparaya eklenir ve bir sonraki dönemin faizi bu yeni toplam üzerinden hesaplanır. Uzun vadeli yatırımlarda bileşik faizin etkisi çok daha büyük olur.
Toplam = Anapara × (1 + Dönemsel oran)^n
n = dönem sayısı
Örnek: 50.000 TL, aylık %3, 12 ay
Toplam = 50.000 × (1,03)^12 = ≈ 71.200 TL
Basit faizle aynı dönem: 50.000 × 0,36 = 68.000 TL
* Bileşik faiz 3.200 TL daha fazla kazandırır.
Mevduat ve Kredi Faizi Farkı
Mevduat Faizi
Bankaya yatırdığınız para için aldığınız faizdir. Genellikle basit faiz esasıyla hesaplanır. Vade sonunda anapara + faiz hesabınıza yatar.
Kredi Faizi
Bankadan aldığınız kredi için ödediğiniz faizdir. Tüketici kredilerinde aylık eşit taksit (annüite) yöntemi kullanılır; her taksit içindeki faiz payı azalırken anapara payı artar.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Mevduat faizinden %15 stopaj vergisi kesilir; net getiri brüt faizden düşük olur.
- Kredi kartı borçlarında uygulanan faiz oranları tüketici kredilerinden genellikle yüksektir.
- Reel faiz = Nominal faiz − Enflasyon; reel faiz negatifse paranız reel değer kaybediyor demektir.
- Mevduat faizini enflasyonla karşılaştırarak reel getiriyi değerlendirin.
Bu konuyla ilgili hesaplama araçları
İlgili Rehberler
Sık Sorulan Sorular
Faiz nedir?▼
Basit faiz ile bileşik faiz farkı nedir?▼
Yıllık faiz oranı aylık nasıl hesaplanır?▼
Yasal Not
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Hesaplamalar kullanılan verilere ve girilen değerlere göre yaklaşık sonuç verir. Piyasa koşulları, banka masrafları, vergi, komisyon, alış-satış farkı ve dönemsel değişimler gerçek sonucu değiştirebilir. Yatırım tavsiyesi değildir.