Serbest Çalışanlar İçin Vergi Rehberi

Freelancer olarak çalışıyorsun, müşteriden para geldi, keyiflisin. Peki vergi yükümlülüklerin neler? Çoğu serbest çalışan bu konuyu ya hiç bilmiyor ya da yanlış biliyor, sonra da sürprizle karşılaşıyor.

Stopaj, ödeme yapanın Gelir Vergisi Kanunu'nda sayılan kişi veya kurumlardan olması ve ödemenin tevkifat kapsamına girmesi halinde kesilir. Her müşteri ve her hizmet aynı sonucu doğurmaz.

Serbest meslek ödemelerinde sık karşılaşılan oran yüzde 20'dir; telif istisnası, dar mükellefiyet veya özel hizmet türleri farklı sonuç doğurabilir. Kira ve temettü ise ayrı gelir türleridir; bunları serbest meslek faturasının sabit kesintileri gibi düşünme.

Stopaj Vergisi Hesaplama aracıyla brüt tutardan net ödemeyi ya da net tutardan brütü hesaplayabilirsin.

Türkiye'de devamlı serbest meslek faaliyeti kapsamında verilen hizmetler kural olarak KDV'ye tabidir; "yıllık gelir belirli eşiği aşınca KDV başlar" şeklinde genel bir kural yoktur. Arızi faaliyetler, telif kazancı istisnası ve özel tevkifat uygulamaları ayrıca değerlendirilir.

KDV Hesaplama aracıyla fatura tutarlarındaki KDV'yi hesaplayabilirsin.

Yıllık net gelirin üzerinden gelir vergisi ödersin. Türkiye'de gelir vergisi dilimli; gelir arttıkça oran da artar.

Serbest çalışanın en büyük hatası: vergileri hesaba katmadan fiyat vermek. Sonra da "kazandığım para nereye gitti" demek.

Yanlış hesap: "Saatte 500 TL istiyorum."

Yalnızca stopaj etkisini gösteren basitleştirilmiş hesap:

• Hedef net saatlik ücret: 500 TL
• Stopaj (yüzde 20): 125 TL
• Brüt serbest meslek bedeli: 625 TL

Bu örnek KDV'yi, giderleri ve yıllık gelir vergisi mahsuplaşmasını içermez. Fiyat verirken tahsil edilecek KDV ile gelirinden kesilecek stopajı birbirine karıştırma.

Saatlik Ücret Hesaplama aracıyla hedeflediğin net gelire göre brüt fatura tutarını çıkarabilirsin.

Proje bazlı iş yapıyorsan saatlik maliyetini bilmek kritik; yoksa "ucuza kaptırdım" ya da "zararına yaptım" hissini sonradan yaşarsın.

Fazla Mesai Hesaplama aracıyla farklı çalışma senaryolarını karşılaştırabilirsin.

Faaliyetle ilgili, mevzuatta indirimi kabul edilen ve usulüne uygun belgelenen giderler kazancın tespitinde dikkate alınabilir. Örnek kalemler:

• Ofis / ev ofis giderleri
• Bilgisayar, yazılım, ekipman
• Eğitim ve kurs ücretleri
• Ulaşım ve seyahat
• Muhasebeci ücreti

Kişisel kullanımla iç içe geçen ev-ofis, araç ve seyahat giderlerinin tamamı otomatik olarak indirilemez. Belgeyi sakla ve faaliyete düşen kısmı mali müşavirinle belirle.

Beyan ve defter işlemlerini her durumda bir mali müşavir aracılığıyla yürütme zorunluluğu olduğu söylenemez; ancak faaliyet türü, e-belge, KDV, geçici vergi ve stopaj yükümlülükleri birlikte düşünülünce profesyonel destek hata riskini azaltır.

Faaliyete başlamadan önce mükellefiyet türünü ve belge düzenini netleştir. Güncel ayrıntılar için GİB 2026 Serbest Meslek Kazancı Rehberi esas alınmalıdır. Bu yazı genel çerçevedir; kişisel vergi danışmanlığı değildir.