Ne Kadar Kredi Çekebilirim? Banka Nasıl Karar Verir?

Ev almayı, araba almayı ya da büyük bir harcama yapmayı planlıyorsunuz. Aklınızdaki ilk soru: "Banka bana ne kadar kredi verir?" Bankalar bu kararı rastgele vermez; belirli kurallara göre hesaplar. Bu kuralları önceden bilmek, hem hayal kırıklığını önler hem de müzakere gücünüzü artırır.

BDDK (Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu) kuralına göre, tüm kredi taksitlerinizin toplamı aylık net gelirinizin yüzde 50'sini aşamaz. Bu oran bazı bankalarda yüzde 40'a kadar düşebilir.

Aylık net geliriniz 25.000 TL ise:

• Maksimum aylık taksit kapasitesi: 25.000 × yüzde 50 = 12.500 TL
• Mevcut kredi kartı asgari ödemeleriniz: 1.500 TL
• Kullanılabilir taksit kapasitesi: 12.500 – 1.500 = 11.000 TL

Bu 11.000 TL aylık taksitle, yüzde 3,5 faiz oranı ve 120 ay vadeyle alabileceğiniz konut kredisi yaklaşık 850.000 TL olur.

Tüm gelirler eşit değildir. Bankalar şu gelirleri kabul eder:

Kesin kabul edilenler:

• Maaş bordrosu (son 3 ay)
• SGK hizmet dökümü ile belgelenen ücret
• Kira geliri (tapu ve kira sözleşmesiyle)

Kısmen kabul edilenler:

• Serbest meslek kazancı (vergi levhası + son 2 yıl beyanname)
• Esnaf geliri (işletme hesabı özeti)
• Kar payı geliri

Genellikle kabul edilmeyenler:

• Düzensiz ek gelirler
• Yurt dışı gelirler (bazı bankalar kabul eder)
• Nakit gelirler (belgesiz)

Kredi notunuz (Findeks skoru) hem kredi limitinizi hem de faiz oranınızı doğrudan etkiler.

Kredi notunuzu düşüren başlıca faktörler:

• Geçmiş gecikmiş ödemeler
• Yüksek kredi kartı kullanım oranı (limitin yüzde 70'inden fazlası)
• Kısa sürede çok sayıda kredi başvurusu
• Aktif icra veya yasal takip

Konut kredisinde bankanın vereceği maksimum tutar, evin değeriyle de sınırlıdır. Bu oran LTV (Loan-to-Value) olarak bilinir.

Türkiye'de konut kredisinde LTV oranı:

• Konut değeri 5 milyon TL'ye kadar: yüzde 90 (evin yüzde 90'ı kadar kredi)
• Konut değeri 5 milyon TL üzeri: yüzde 75

Yani 3 milyon TL değerindeki bir ev için maksimum kredi: 3.000.000 × yüzde 90 = 2.700.000 TL

Ancak bu tutar, gelir bazlı hesaplamayı da geçemez. İkisinden düşük olan esas alınır.

1. Kredi kartı borçlarını azaltın Kredi kartı limitinizin yüzde 30'unun altında kalın. Bu hem kredi notunuzu yükseltir hem de aylık taksit kapasitenizdeki "mevcut borç" yükünü azaltır.

2. Gereksiz kredi başvurularından kaçının Her başvuru kredi notunuzu düşürür. Birden fazla bankayı karşılaştırmak istiyorsanız aynı hafta içinde yapın; kısa süredeki çoklu sorgular tek sorgu sayılır.

3. Gelir belgelerinizi hazırlayın Son 3 aylık maaş bordrosu, SGK hizmet dökümü ve banka hesap özetinizi önceden hazırlayın.

4. Eş başvurusu değerlendirin Eşinizin geliri de hesaba katılırsa kredi limitiniz önemli ölçüde artabilir.

Bankaya gitmeden önce kendi hesabınızı yapın. Aylık net gelirinizin yüzde 50'sini, mevcut taksit yükümlülüklerinizi ve hedeflediğiniz kredi tutarını bir araya getirdiğinizde, başvurunuzun onaylanıp onaylanmayacağını büyük ölçüde tahmin edebilirsiniz.

Eşittir'in "Ne Kadar Kredi Çekebilirim?" aracıyla bu hesabı saniyeler içinde yapabilirsiniz.