Ne Kadar Kredi Çekebilirim? Banka Nasıl Karar Verir?

Bir bankanın uygulamasında görünen “size özel” limit, kullanabileceğiniz kesin kredi tutarı değildir. Başvuru tamamlandığında gelir belgesi, mevcut borçlar, ödeme geçmişi, vade ve kredi türü yeniden değerlendirilir. Aynı gelirle iki bankadan farklı sonuç çıkmasının nedeni de budur.

Kendi hesabınızı yaparken tek bir üst sınır aramak yerine aylık ödeme alanınızı bulmak daha işe yarar. Maaştan zorunlu giderleri ve mevcut taksitleri düştükten sonra geriye kalan tutar, kâğıt üzerindeki yüksek limitten daha gerçekçi bir rehberdir.

Bankalar borç ödeme kapasitesini kendi kredi politikaları ve yürürlükteki düzenlemeler çerçevesinde değerlendirir. İnternette sık tekrarlanan “taksit gelirin yüzde 50'sini geçemez” ifadesi, bütün kişiler ve bütün kredi türleri için değişmez bir onay kuralı değildir. Belgelenebilir gelir, mevcut limitler, diğer taksitler, kredi notu ve teminat birlikte ele alınır.

Aylık net geliriniz 25.000 TL ise:

• Kişinin ayırmayı düşündüğü azami taksit bütçesi: 12.500 TL
• Mevcut kredi kartı asgari ödemeleriniz: 1.500 TL
• Kullanılabilir taksit kapasitesi: 12.500 – 1.500 = 11.000 TL

Bu örnekte yeni kredi için 11.000 TL alan kalır. Kullanılabilecek kredi tutarı ise başvuru günündeki oran, vade, kredi türü, teminat ve bankanın değerlendirmesine göre hesaplanır. Güncel oranı kredi hesaplama aracına yazarak farklı vadeleri karşılaştırmak daha sağlıklıdır.

Tüm gelirler eşit değildir. Bankalar şu gelirleri kabul eder:

Kesin kabul edilenler:

• Maaş bordrosu (son 3 ay)
• SGK hizmet dökümü ile belgelenen ücret
• Kira geliri (tapu ve kira sözleşmesiyle)

Kısmen kabul edilenler:

• Serbest meslek kazancı (vergi levhası + son 2 yıl beyanname)
• Esnaf geliri (işletme hesabı özeti)
• Kar payı geliri

Genellikle kabul edilmeyenler:

• Düzensiz ek gelirler
• Yurt dışı gelirler (bazı bankalar kabul eder)
• Nakit gelirler (belgesiz)

Kredi notunuz (Findeks skoru) hem kredi limitinizi hem de faiz oranınızı doğrudan etkiler.

Kredi notunuzu düşüren başlıca faktörler:

• Geçmiş gecikmiş ödemeler
• Yüksek kredi kartı kullanım oranı (limitin yüzde 70'inden fazlası)
• Kısa sürede çok sayıda kredi başvurusu
• Aktif icra veya yasal takip

Konut kredisinde bankanın vereceği maksimum tutar, evin değeriyle de sınırlıdır. Bu oran LTV (Loan-to-Value) olarak bilinir.

Türkiye'de konut kredisinde LTV oranı:

• Konut değeri 5 milyon TL'ye kadar: yüzde 90 (evin yüzde 90'ı kadar kredi)
• Konut değeri 5 milyon TL üzeri: yüzde 75

Yani 3 milyon TL değerindeki bir ev için maksimum kredi: 3.000.000 × yüzde 90 = 2.700.000 TL

Ancak bu tutar, gelir bazlı hesaplamayı da geçemez. İkisinden düşük olan esas alınır.

1. Kredi kartı borçlarını azaltın Kredi kartı limitinizin yüzde 30'unun altında kalın. Bu hem kredi notunuzu yükseltir hem de aylık taksit kapasitenizdeki "mevcut borç" yükünü azaltır.

2. Gereksiz kredi başvurularından kaçının Her başvuru kredi notunuzu düşürür. Birden fazla bankayı karşılaştırmak istiyorsanız aynı hafta içinde yapın; kısa süredeki çoklu sorgular tek sorgu sayılır.

3. Gelir belgelerinizi hazırlayın Son 3 aylık maaş bordrosu, SGK hizmet dökümü ve banka hesap özetinizi önceden hazırlayın.

4. Eş başvurusu değerlendirin Eşinizin geliri de hesaba katılırsa kredi limitiniz önemli ölçüde artabilir.

Başvurudan önce kendi ödeme sınırınızı yazılı hale getirin; fakat bunu bankanın onay limitiyle karıştırmayın. En iyi senaryoda onaylanan tutar ile bütçenizi zorlamadan ödeyebileceğiniz tutar aynı olmayabilir.

Eşittir'in "Ne Kadar Kredi Çekebilirim?" aracıyla bu hesabı saniyeler içinde yapabilirsiniz.