Döviz Makası Cebini Nasıl Yer? Alış-Satış Farkı

Bir düşün: 1.000 dolar aldın, hiç bekletmeden aynı dakika geri bozdurdun. Kur hiç değişmedi. Cebinden para çıktı mı?

Çıktı. Hem de fark etmeden.

Sorumlusu makas: dövizi alırken ödediğin fiyatla, satarken aldığın fiyat arasındaki fark.

Bankada ya da döviz bürosunda iki fiyat görürsün: alış ve satış. Sen dövizi alırken kurumun "satış" fiyatını ödersin; satarken kurumun daha düşük olan "alış" fiyatını alırsın. Aradaki fark, kurumun kârı. Sana ise doğrudan maliyet.

Örneğin dolar satış 46,50 TL, alış 46,20 TL olsun. Makas 30 kuruş. 1.000 dolar alıp hemen bozdursan: 46.500 TL verip 46.200 TL alırsın. 300 TL, hiçbir şey yapmadan uçtu.

Makas oranı basit:

Makas oranı = (Satış - Alış) / Satış

Örnekte 0,30 / 46,50 = yaklaşık yüzde 0,65. Yani her alıp sattığında yaklaşık yüzde 0,65 en baştan gidiyor. Kur bunu geçmeden kâra bile geçemezsin.

Kendi kurumunun makasını ölçmek için alış-satış makası aracını kullanabilirsin.

Tek seferlik bir makas küçük görünür. Ama sık işlem yapıyorsan başka.

Her ay dövize girip çıkan, kur "yükseldi" diye alıp "düştü" diye satan biri, her turda yüzde 0,5-1 kaybeder. Yılda 12 işlem, sadece makastan yüzde 6-12 demek. Bu, çoğu zaman kurdaki hareketin peşin peşin yenmesi gereken kısmı.

Makas, borsadaki komisyon gibi düşün: ne kadar çok işlem, o kadar çok maliyet. Az işlem yapan, makastan az yenir.

Sabit değildir. Şu durumlarda açılır:

• Mesai dışı. Gece, hafta sonu, piyasa kapalıyken kurumlar riski makasla telafi eder.
• Oynak günler. Piyasa çalkantılıysa makas genişler.
• Küçük/nakit işlem. Efektif (nakit) alış-satış farkı, hesap üzerinden yapılan işlemden genelde geniştir.

Yani sadece "hangi kur" değil, "hangi saat, hangi kanal" da önemli.

Az işlem yap. En etkili yol bu. Döviz uzun vadeli tutulacaksa, sık alıp satmak makası biriktirmekten başka işe yaramaz.

Kurumları karşılaştır. Bankalar ve bürolar arasında makas farklı. Büyük tutarlarda birkaç yeri karşılaştırmak ciddi fark yaratır.

Mesai içinde ve hesap üzerinden işlem yap. Genelde makas dar olur.

Gerçek maliyeti ekrandaki kurla karıştırma. İnternette gördüğün "gösterge kur" senin işlem yapacağın fiyat değil. Nihai fiyatı işlem öncesi bankandan teyit et.

Bir de şu tuzak var: euronu satıp dolar alacaksan ve işlem doğrudan yapılmıyorsa, önce euron TL’ye, sonra TL dolara çevrilir. İki ayrı makasla karşılaşırsın. Farklı para birimleri arasında geçiş yapmadan önce çapraz kur hesabına bakmak, bu çifte maliyeti görmeni sağlar.

Kur riskini yönetmek önemli, ama unutma: dövizde asıl sinsi maliyet çoğu zaman kurun kendisi değil, her işlemde ödediğin makas. Az, bilinçli ve doğru zamanda işlem yap; gerisini kura bırak.