Türkiye Hane Bütçesi 2023-2025: Konut Payı Üç Yılda Nasıl Değişti?
Konut, gıda ve ulaşımın tüketim harcaması payını 2023, 2024 ve 2025 TÜİK sonuçlarıyla karşılaştırın.
Ana bulgu
Konut ve kira payı 2023’te yüzde 23,9’dan 2025’te yüzde 29,3’e çıkarak 5,4 puan arttı. Gıda payı yüzde 20,6’dan yüzde 17,3’e, ulaştırma yüzde 21,9’dan yüzde 20,5’e geriledi.
Çalışmanın veri görünümü
Konut 2023
Konut 2025
Gıda değişimi
2023-2025
Ulaştırma değişimi
2023-2025
Veriden çıkan sonuçlar
Konut payı her yıl yükseldi
Konut ve kira yüzde 23,9’dan yüzde 26’ya, ardından yüzde 29,3’e çıktı. Üç yıllık toplam artış 5,4 puandır.
Gıda payı her yıl geriledi
Gıda yüzde 20,6’dan yüzde 18,1’e ve yüzde 17,3’e indi. Bu hareket gıda fiyatlarının düştüğünü göstermez.
İlk üç grubun toplamı az değişti
Konut, ulaşım ve gıda toplamı 2023’te yüzde 66,4, 2025’te yüzde 67,1’dir. Bileşim değişirken toplam yoğunlaşma benzer kaldı.
Konutun üç yıllık yükselişi
Konut ve kira payı 2023-2025 arasında kesintisiz yükselerek bütçenin en büyük grubuna dönüştü. Artış 5,4 yüzde puandır.
Pay değişimi kira ve konutla ilgili harcamanın diğer gruplara göre daha hızlı büyüdüğünü düşündürür. Mutlak TL tutarı bültenin bu oranlarından tek başına çıkarılamaz.
Gıda payındaki düşüş ne demek?
Gıdanın payı 3,3 puan geriledi. Bu sonuç hanelerin gıdaya daha az TL harcadığını veya gıdanın ucuzladığını kanıtlamaz.
Toplam bütçe ve konut gibi diğer kalemler daha hızlı büyüdüğünde gıdanın payı azalabilir. Pay ile fiyat endeksi ayrı göstergedir.
Ulaştırmada daha sınırlı hareket
Ulaştırma yüzde 21,9’dan yüzde 21,6’ya ve yüzde 20,5’e indi. Üç yıllık düşüş 1,4 puandır.
Araç alımı gibi seyrek ve yüksek tutarlı harcamalar yıllar arasında oynaklık yaratabilir. Tek yıllık fark kalıcı eğilim sayılmamalıdır.
Kişisel bütçeyle karşılaştırma
Kendi üç yıllık verinde aynı kategori tanımlarını kullanmak karşılaştırmayı kolaylaştırır. Taşınma veya araç alımı gibi tek seferlik olayları ayrıca işaretle.
Ulusal bileşimdeki değişim, kişisel bütçedeki artışın nedenini açıklamayabilir. Kendi fiyat, miktar ve yaşam değişimini birbirinden ayır.
Yöntem
TÜİK Hanehalkı Tüketim Harcaması 2023, 2024 ve 2025 bültenlerindeki ana harcama grubu payları yan yana getirildi. Yüzde puan değişimi hesaplandı; sınıflama ve yöntem sürekliliği resmî bülten kapsamıyla sınırlı kabul edildi.
Nasıl okunmalı?
Harcama payının gerilemesi o kalemde TL tutarının veya fiyatın düştüğünü göstermez; diğer kalem daha hızlı büyümüş olabilir. Üç yıllık seri yapısal eğilimi kesinleştirmek için kısadır ve yöntem revizyonlarından etkilenebilir.
Sık sorulan sorular
Konut payı 2023’te kaçtı?
Toplam tüketim harcaması içinde yüzde 23,9’du.
2025’te konut payı kaç oldu?
Yüzde 29,3’e çıktı.
Gıda payı düşmesi gıdanın ucuzladığı anlamına mı gelir?
Hayır. Bu yalnızca toplam harcama içindeki payın gerilediğini gösterir.
Üç büyük grubun toplamı değişti mi?
2023’te yüzde 66,4, 2025’te yüzde 67,1’di; toplam yakın kalırken bileşim değişti.
Kaynaklar
Basın ve kaynak paketi
Çalışmayı doğru bağlamla paylaşın
Atıf metni, veri kaydı, kısa basın notu ve Eşittir’in özgün sosyal medya grafiği indirilebilir. Eşittir içeriği ile üçüncü taraf kaynaklar için ilgili kullanım koşulları ayrı ayrı geçerlidir.
